Voltooid leven
De vraag rond euthanasie neemt de laatste jaren toe, zo ook is het onderwerp “voltooid leven” aan de orde van de dag.
Oorspronkelijk betekent euthanasie: ‘Goede dood’. Euthanasie is in die zin een overwogen verzoek om te mogen sterven. Het zou mogelijk moeten zijn om te herkennen dat iemand die om euthanasie vraagt naar zijn of haar zelfbeschikkingsrecht verwijst: het recht om op de eigen wijze te mogen, en te kunnen, leven en sterven. Euthanasie en suïcide (zelfdoding) zijn eigenlijk nauw aan elkaar verwant. Iemand kan of wil vanuit de bestaande omstandigheden niet meer verder leven.
Waarom hebben de laatste jaren mensen vaker om euthanasie gevraagd? Is het omdat het taboe over dit onderwerp de laatste jaren afgenomen is? Speelt de angst voor aftakeling of pijn hierin een rol? Of omdat vele mensen zich niet meer blindelings door een kerkelijk vertegenwoordiger de wet laten voorschrijven? Deze oorzaken spelen zeker een rol. Een niet te verwaarlozen aandeel ligt echter bij de wetenschap (Niet alleen de medische maar ook en met name de technische- en informatie wetenschap!!!). Het is mogelijk mensen veel langer in leven te houden, waardoor er een soort grensverlegging lijkt te ontstaan. De scheidslijn tussen leven en dood wordt steeds vager en onzekerder.
Het lijkt er soms op dat de Westerse mens zo gericht is op de fysieke werkelijkheid, dat hij vergeten is dat er nog andere werkelijkheden bestaan, de geestelijke wereld. Soms wordt deze werkelijkheid ontkent omdat hij het niet kan zien of ‘bewijzen’. Al de gezamenlijke ontkenningen kunnen deze werkelijkheid echter niet wegnemen; we kunnen wel doen alsof die geestelijke wereld niet bestaat, zoals een struisvogel bij gevaar zijn kop in het zand steekt, maar door ontkenning veranderd de niet geziene werkelijkheid niet.
Veel mensen voelen in hun onderbewuste, of intuïtief, aan dat er meer is. Wellicht kunnen deze mensen dan ook de roep van de ziel voelen, horen of op andere manieren waarnemen, die ons terugroept naar De Bron, naar vrijheid van bestaan zonder fysiek lichaam.
De wens van iemand om tot euthanasie over te gaan, evenals de manier waarop, zal sterk afhangen van het bewustzijn van de zieke, oudere of stervende. Groeien naar acceptatie van het sterven, overgave en loslaten van de materie is veelal een moeizaam en pijnlijk proces. Dit geldt zowel voor degene die gaat sterven als degene die achterblijven.
Het veranderd bewustzijn van de mensheid laat tevens een nieuwe visie ten opzichte van de dood zien. Deze veranderingen kunnen in drie fases ingedeeld worden:
Fase 1: Het lot
Vroeger, nog voor de medisch technische ontwikkelingen, was de dood een noodlot, een ‘laatste strijd’, een onontkoombare bedreiging die ons overkwam. Hier wil ik nu niet verder op ingaan.
Fase 2: De strijd gestreden
Tegenwoordig beschikken we over medische- en technische middelen waardoor er iets, een soort oordeel, lijkt te ontstaan als ‘een ieder die bezwijkt aan een ziekte, is een nederlaag van het medisch kunnen’. De mens berust niet meer in het proces van sterven, maar levert een strijd om behoud van leven, koste wat het kost.
Fase 3: Innerlijke rijping
De derde fase is dat de dood niet louter meer beleefd wordt als noodlot, als een onvermijdelijke aftakeling, maar als een proces van persoonlijke rijping. Het leven beëindigen of doen beëindigen uit opstandigheid, vlucht voor pijn of angst om verder te leven is niet wenselijk. Het roept bij de betrokkenen veel onvrede op. Tegen pijn zijn pijnstillers. In eenzaamheid of nood moet er begrip en liefdevolle opvang zijn. De bestrijding en begeleiding van pijn, onvrede, eenzaamheid en angst vraagt de hoogste prioriteit. Elke zieke maakt korter of langer een periode van opstandigheid, willen vluchten, angst en eenzaamheid door. En de begeleiding moet in eerste instantie op deze aspecten gericht zijn, ook de medische hulp. Dan kan er een innerlijke rijping en een mate van vrede groeien in een voortgaand stervensproces. In deze benadering van sterven, krijgt het diepste wezen van de mens de kans zijn eigen weg te gaan. De onzichtbare, geestelijke dimensie van het aardse bestaan zou een vanzelfsprekende factor in het medisch- verpleegkundig overleg dienen te zijn.
De vraag om euthanasie is wellicht ontstaan omdat we te ver van onze natuurlijke oorsprong zijn afgedwaald. Deze vraag kan ons nu weer terugbrengen naar een natuurlijke overgang!
Van sterven zou geen paniek of droefheid uit mogen gaan, maar het kan een overgave zijn aan een andere dimensie. Het kan ons verbinden met een grote kracht en uitstraling van liefde. Een goede dood gestorven is een bevrijding van het diepste wezen in de mens. De stervende rijpt tot een echte afronding van het leven, t.o.v. zichzelf en anderen. Neemt zelf de volledige verantwoordelijkheid op zich voor zijn beslissingen en de consequenties.
In deze workshop gaan we uitgebreid in op de diverse aspecten rond dit thema euthanasie, suicide en voltooid leven.